PIOTR IWICKI - niezależny serwis muzyczny - jazz, fusion, blues, jazzrock, koncerty, newsy.
Blog > Komentarze do wpisu
Festiwalu Multimedialny Schaeffer
Dorobek kompozytorski Bogusława Schaeffera jest ogromny i niezwykle różnorodny. Każdy jego utwór nosi piętno oryginalności , a komentarze odautorskie – które kompozytor chętnie do ich wykonań dołącza – zawierają elementy prowokacji... a czy nie o to w sztuce (również) chodzi? Czy trzeba dodawać, że nie samym jazzem człowiek żyje?

Celem Festiwalu jest  prezentacja twórczości muzycznej i dramaturgicznej Bogusława Schaeffera w kontekście 80 lat jego życia. Ma to być początek corocznych międzynarodowych spotkań z twórczością Schaeffera.

Naszym zadaniem jest stworzenie tradycji dorocznych spotkań artystów skupiających się wokół teatralnej i muzycznej twórczości Bogusława Schaeffera - zdradzają organizatorzy. Możliwość  prezentacji dzieł Schaeffera tych starszych w konfrontacji z upływającym czasem i nowych aktualnie stworzonych przez Bogusława Schaeffera. Chcielibyśmy, żeby te spotkania  stały się Centrum nawiązywania kontaktów przez artystów zafascynowanych twórczością Schaeffera. Będzie to pierwszy Festiwal Awangardy Muzyczno-Teatralnej Schaeffera. Rokrocznie będziemy prezentować nowe tematy z dziedziny muzyki, teatru i performance. Projekt będzie audiowizualny  i interaktywny. Jest próbą stworzenia interaktywnej przestrzeni teatralnej dźwięku i obrazu. Wykonawca staje się w całości instrumentem w wirtualnej przestrzeni, gdzie nie tylko pojedynczy gest, ale ruch całego ciała posiada funkcję muzyczną. W projekcie weźmie udział Kwartet Olgi Szwajgier, Andrzej Smolik, Urszula Dudziak, Orkiestra  PR Amadeus pod dyrekcją Agnieszki Duczmal. Zostaną zaprezentowane 2 spektakle teatralne. Gościem honorowym będzie Bogusław Schaeffer. Festiwal będzie reżyserowany przez Macieja Sobocińskiego, designer Janusz Kaniewski.

 

W ramach przedsięwzięcia odbędą się 4 wydarzenia kulturalne.

 

PARTYTURA GRAFICZNA

Kwartet podąża za dynamicznie powstającą na ekranie partyturą graficzną według katalogu znaków odpowiadających konkretnym elementom muzycznym: dynamika, artykulacja, intonacja, tempo, etc.

TEATR GESTU

Muzycy kwartetu pozostawiają swoje instrumenty i przenoszą się do środkowej części sceny gdzie rozpoczynają interaktywne działanie performerskie.

Gesty wokół instalacji interaktywnej wokół systemu optycznego Gesualdo tworzą struktury dźwiękowe powstające "na żywo".

OBRAZY (Dark Zone)

Specjalnie preparowane smyczki (miniaturowa żarówka i mikrofon kontaktowy przymocowane do końca smyczków) służą do sterowania abstrakcyjnymi obrazami powstającymi na ekranie. Muzycy stoją pomiędzy publicznością a ekranem. Dynamiczna grafika komputerowa powstaje w programie MaCthugha poprzez sterowanie grafiki informacjami audio pochodzącymi ze szmerowych i perkusyjnych struktur dźwiękowych wydobywanych ze smyczków.

Projektem bardzo zainteresowal sie rownież słynny Kronos Quartet - juz zapowiedzieli swoją obecność na Festiwalu w 2010 roku.

Rozkład jazdy:

18 listopada - Katowice - Teatr Wyspiańskiego
20 listopada -  Kraków Scena Kameralna Akademii Muzycznej Florianka

27 listopada w CSW w Warszawie (największe wydarzenie z udziałem wszystkich gwiazd cyklu)

 

Festiwalowi kibicuje JazzGazeta

 

Bogusław Schaeffer  Kompozytor, muzykolog, dramaturg, grafik i pedagog, urodzony 6 czerwca 1929 we Lwowie.

schaffer

Muzyką zaczął interesować się bardzo wcześnie. W latach 1946-49 uczył się gry na skrzypcach i teorii muzyki w Opolu. Potem, w latach 1949-53, studiował kompozycję u Artura Malawskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. Jednocześnie w 1949 podjął studia muzykologiczne pod kierunkiem Zdzisława Jachimeckiego na Uniwersytecie Jagiellońskim; obszerną pracę dyplomową o Witoldzie Lutosławskim napisał w 1953. Jeszcze w latach studenckich skomponował POEZJE GUILLAUME'A APPOLINAIRE'A na sopran i orkiestrę (1949) oraz awangardową MUZYKĘ NA KWARTET SMYCZKOWY (1954). Edukację muzyczną uzupełniał w 1959 u Luigiego Nono. Po ukończeniu nauki zajmował się nie tylko kompozycją, ale także muzykologią. W latach 1952-57 pracował w dziale muzycznym Polskiego Radia w Krakowie, w 1953 - w Polskim Wydawnictwie Muzycznym, w 1957 - jako zastępca redaktora naczelnego "Ruchu Muzycznego", w latach 1954-58 - jako wykładowca w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1963 do 1998 prowadził klasę kompozycji w Akademii Muzycznej w Krakowie (w 1989 otrzymał tytuł profesora). W 1965 podjął współpracę ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia w Warszawie, gdzie powstają jego kompozycje elektroniczne. W latach 1967-73 był redaktorem naczelnym periodyku "Forum Musicum" (ukazało się 16 zeszytów). W 1970 otrzymał tytuł doktora nauk filozoficznych na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1986-2002 wykładał kompozycję w Hochschule für Musik und darstellende Kunst "Mozarteum" w Salzburgu. Prowadził także kursy z zakresu współczesnej kompozycji, m.in. w Toruniu, Warszawie, Krakowie, Salzburgu, Karlsruhe, Middelburgu, Yorku, Utrechcie i Schwarzu. Wykształcił blisko 160 uczniów różnych narodowości.

 

W latach 1956-92 pisał książki (m.in. "Nowa muzyka. Problemy współczesnej techniki kompozytorskiej", "Klasycy dodekafonii", "Wstęp do kompozycji" – unikatowy podręcznik dla adeptów kompozycji, "Leksykon kompozytorów XX wieku" – 2 tomy, "Kompozytorzy XX wieku"), eseje, artykuły z zakresu muzyki współczesnej, studia i prace z zakresu filozofii. Jest też autorem 3 zarysów historii muzyki. W latach 60. i 70. tworzył grafiki, w różnym stopniu związane z muzyką, które wystawiane były w galeriach sztuki w Europie i Stanach Zjednoczonych.

 

Bogusław Schaeffer od 1955 obok kompozycji i muzykologii zajmuje się także dramatopisarstwem. Od 1980 napisał ponad 40 sztuk teatralnych (kilka z nich wyreżyserował)Kwartet dla czterech aktorów,  Scenariusz dla trzech aktorów, Audiencja I, Audiencja II , Audiencja III, IV, V , Raj Eskimosów, Kaczo, Tutam, Largo,  Skala, Multimedialne Coś II, które zostały przetłumaczone na 17 języków. W 1990 założył w Salzburgu własne wydawnictwo – Collsch Edition.

Zdobył nagrody na wielu konkursach kompozytorskich: w 1959 - na Konkursie im. Grzegorza Fitelberga za MONOSONATĘ na 6 kwartetów smyczkowych (1959) i QUATTRO MOVIMENTI na fortepian i orkiestrę (1957), w 1962 - na Konkursie im. Artura Malawskiego za MUSICA IPSA na orkiestrę niskich instrumentów (1962) i CZTERY UTWORY NA TRIO SMYCZKOWE (1962), a w 1964 - na wspomnianym już Konkursie im. Grzegorza Fitelberga za MAŁĄ SYMFONIĘ (SCULTURĘ) (1960) i za COLLAGE AND FORM na ośmiu muzyków jazzowych i orkiestrę (1963). W 1987 na Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu otrzymał nagrodę za twórczość dramaturgiczną. Ponadto został uhonorowany: Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki (1971, 1972, 1980, 2001), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1972), Nagrodą Związku Kompozytorów Polskich (1977), Nagrodą miasta Krakowa (1977), Nagrodą Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Jorku (1999).

Od 1964 jest członkiem Stowarzyszenia Artystycznego „Grupa Krakowska”. Jest członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (od 2000) i Związku Kompozytorów Polskich (od 2003). W 1999 odbyło się Międzynarodowe Sympozjum Naukowe zorganizowane przez Uniwersytet Jagielloński, poświęcone jego twórczości kompozytorskiej, dramaturgicznej i graficznej, połączone z koncertem monograficznym i wystawieniem sztuk teatralnych.

 

"Jestem czynnym kompozytorem (ponad 440 kompozycji różnego rodzaju, od utworów solowych aż po mega-symfonie i opery), dramaturgiem (właśnie piszę 39-tą sztukę; sztuki moje egzystują w 17 językach z estońskim, węgierskim i hebrajskim włącznie; wiele prapremier teatralnych odbyło się poza Polską) oraz czynnym grafikiem. Od kilkunastu lat moim celem jest tworzenie za pomocą nowych i najnowszych środków estetycznie doniosłej muzyki. W teatrze - sześć moich sztuk było granych ponad 250 razy - staram się o przenoszenie moich doświadczeń kompozytorskich na teren sceniczny, lubię też eksperymentować - sztuka Multi pisana i grana jest w pięciu językach jednocześnie. W 1998 otrzymałem w Nowym Jorku Nagrodę im. Jurzykowskiego. W maju 1999 odbyło się Międzynarodowe Sympozjum Naukowe zorganizowane przez Uniwersytet Jagielloński, poświęcone mojej twórczości kompozytorskiej, dramaturgicznej i graficznej, połączone z koncertem monograficznym i wystawieniem sztuk teatralnych." (Bogusław Schaeffer o sobie w książce programowej Warszawskiej Jesieni 1999)

 

Bogusław Schaeffer to najbardziej oryginalna postać polskiego życia muzycznego. Wyróżniają go niezwykle rozległe zainteresowania twórcze, awangardowa postawa i kontrowersyjne poglądy estetyczne. Jako kompozytor wyróżnia się nowatorstwem warsztatu i śmiałością w eksperymentowaniu z nowymi formami, gatunkami i rodzajami muzyki. Jako jeden z pierwszych twórców polskich zajął się muzyką elektroniczną. Pierwszym polskim happeningiem muzycznym był jego utwór NON-STOP (1960). Schaeffer jako pierwszy podjął w Polsce gatunek teatru instrumentalnego w utworze TIS MW2 (1963) napisanym dla słynnego eksperymentalnego Zespołu MW2. Niemal w każdym swoim dziele Schaeffer rozwiązuje nowy problem kompozytorski, rzucając wyzwanie polskiemu środowisku muzycznemu i wzbudzając żywe dyskusje o podstawowych zagadnieniach nowej muzyki.

 

Sam kompozytor tak sklasyfikował swoją twórczość:

 

"Moje kompozycje dzielą się na utwory eksperymentalne (do nich należą EXPERIMENTA - nomen omen, AZIONE A DUE, NONET dla trzech oboistów grających - każdy - na trzech obojach jednocześnie i może około 20 innych utworów, które przyniosły mi wstyd, ale i szacunek, choć podobno eksperymentować nie wolno), na utwory lżejsze (tu należą takie kompozycje, jak KESUKAAN czy KWARTET 2+2), na utwory poważne (większość moich kompozycji od TERTIUM DATUR przez KONCERT JAZZOWY, KONCERT B-A-C-H na organy, skrzypce i orkiestrę, aż po KONCERT NA KWARTET SMYCZKOWY I ORKIESTRĘ oraz ORCHESTRAL AND ELECTRONIC CHANGES) i na utwory przyjemne, które miło się pisze, a które po prostu ładnie brzmią."

 

Bogusław Schaeffer jest również wybitnym teoretykiem nowej muzyki. Jego praca "Nowa muzyka. Problemy współczesnej techniki kompozytorskiej" (1958) pozostaje wciąż podstawowym źródłem teoretycznym w tej dziedzinie, a INTRODUCTION TO COMPOSITION (1976) jest jedynym w swoim rodzaju w światowej literaturze podręcznikiem kompozycji. Każda praca Schaeffera wywołuje duże zainteresowanie i wzbudza zazwyczaj ogromne kontrowersje. Stefan Kisielewski nazwał go "ojcem nowej muzyki w Polsce."

 

środa, 18 listopada 2009, jazz-gazeta

Polecane wpisy